Seks in de spreekkamer

Door MoiZie op dinsdag 27 januari 2015 15:30 - Reacties (30)
Categorie: Papers, Views: 10.511

Hoe genereer je op een tweakblog pageviews? Seks in de titel zetten; gecombineerd met een locatie als ware het een seksueel opwindend verhaal. Ik ben benieuwd waar de teller eindigt!

Gelukkig heeft de titel wel met de inhoud van doen, vandaag wil ik namelijk een opvallend en interessant paper bespreken wat recent is gepubliceerd in het vaktijdschrift Circulation. Dit is ťťn van de hoogste gekwalificeerde papers (oa qua impactfactor) die bestaan binnen de wereld van de cardiologie en is dan ook zeer invloedrijk. Bij het bespreken van dit paper zal ik enige termen die mogelijk verwarring kunnen veroorzaken of uitleg behoeven doorlinken naar Wikipedia. In de meeste gevallen zou dit voldoende achtergrondkennis moeten genereren om deze blogpost te verwijzen.
quote: Circulation. 2014;130:2302-2309.
Sexual Activity and Counseling in the First Month After Acute Myocardial Infarction Among Younger Adults in the United States and Spain
In lekentaal en Nederlands is dit een studie naar: "Seksuele activiteit en informatievoorziening in de eerste maand na een hartinfarct, voor (jong) volwassenen. " (Data uit de VS en Spanje)

Introductie
Waarom is dit nu zo interessant? Wel, 1 op de 5 (20%) van de mensen met een hartinfarct, is tussen 18 en 55 jaar oud. Iets meer dan 1 op 3 (39%) hartinfarcten ontstaat in vrouwen. Het hebben van een hartinfarct zorgt vaak voor (onterechte) angst bij patiŽnten, die denken dat enigerlei (seksuele) activiteit kan leiden tot het ontstaan van een nieuw hartinfarct, of zelfs plotse hartdood. Seks is uiteraard een primaire levensbehoefte, niet in het minste in het kader van voortplanting. Afwezigheid hiervan genereert flinke druk op een relatie, zelfs als er gťťn onderliggende medische oorzaak is.
Druk om toch seksueel te presteren geeft ook problemen; als gevolg van farmacotherapeutische bijwerkingen ontstaat bijvoorbeeld impotentie, wat kan leiden tot het stoppen met medicatie inname of niet meer volgen van leefadviezen.

Redenen te over om hier in de spreekkamer voldoende aandacht aan te besteden zou je zeggen? Daar ben ik het geheel mee eens. Toch doe ik het niet (vaak) en ik ben niet alleen, zoals de resultaten uit dit onderzoek zullen laten zien.

Methoden
Bij in totaal 3220 patiŽnten werd over een periode van 3,5 jaar succesvol op het moment van het hartinfarct (baseline) en na 1 maand follow-up een grote hoeveelheid data verzameld, waaronder een vragenlijst over seksuele activiteit na het hartinfarct, de mate waarin dit besproken werd in de spreekkamer en de seksuele functie van het jaar voorafgaand aan het hartinfarct.

Seksuele activeit was overigens ontzettend plastisch aldus gedefinieerd:
[...] any mutually voluntary activity with another person that involves sexual
contact, whether or not intercourse or orgasm occurs [...]
Na wat ingewikkelde en saaie uitermate interessante en leerzame statistiek kwamen hier heel boeiende resultaten uit tevoorschijn.

Resultaten
Vrouwen ondervonden significant vaker stress als ook depressie en hadden een lager fysiek functioneringsvermogen dan mannen. Van de patiŽnten die seksueel actief waren voor het hartinfarct, ondervond iets meer dan 50% in ieder geval 1x een probleem op seksueel gebied. Let wel, dit is dus in de periode { hartinfarct - 1 maand na het hartinfarct } ! Zowel onder mannen als vrouwen had bijna 20% last van benauwdheid tijdens de seks en nog eens 20% in beide groepen had last van hetzij erectiele dysfunctie, hetzij onvoldoende lubricatie.

Ongeveer 60% had zijn seksuele activiteit hervat in de eerste maand na het hartinfarct, mannen iets vaker dan vrouwen. Overigens had 9% van de mensen die seksueel nŪet actief was geweest voor het hartinfarct, wťl seks gehad nŠ het hartinfarct.
Van alle patiŽnten vonden vrouwen en mannen in respectievelijk 89% en 94% van de gevallen het bespreekbaar maken van seksuele gezondheid in de spreekkamer gewenst. Schaamte kennen slechts enkele mensen; 84% van de vrouwen en 91% van de mannen voelden zich niet geremd om hierover te praten.

Schrikbarend is echter dat slechts 12% van de vrouwelijke patiŽnten en 19% van de mannen een gesprek hierover heeft gehad met een arts. Opvallend is ook dat in de Verenigde Staten het vaak de patiŽnt is die het gesprek hierover begon, terwijl in Spanje dit juist omgekeerd was! Ook verbazingwekkend is de verschillende adviezen die mensen kregen; een derde van de patiŽnten kreeg het advies seks te continueren als voorheen. Kijken we naar de mensen die het advies kregen om iets aan te passen, varieerde dit van het verminderen van seks (35%), passiever zijn in bed (26%) tot zorgen dat de hartslag niet te hoog werd (23%). Tweederde van de patiŽnten was volledig tevreden over zijn advies.

De auteurs van dit paper hebben ook gekeken of specifieke subgroepen dan minder vaak over seks gepraat hebben met hun arts. Dit was het geval bij vrouwen, oudere mensen (50+) en seksueel inactieve mensen op baseline.
Nog interessanter is, dat in Spanje vrouwen vaker geÔnstrueerd werden om rustig aan te doen met seks, waar juist in de VS mŠnnen dit advies kregen.

Discussie
Sorry, een paper bespreken kan niet zonder de (vaak uitgebreide) data te delen, hopelijk heb ik het zo goed mogelijk samengevat en helder gemaakt.

Uiteraard is bij dit onderzoek de kanttekening de plaatsen dat deze data vergaard is voor vragenlijsten of gesprekken met patiŽnten. Dit heeft als nadeel dat patiŽnten zelf moeten herinneren of, en hoe, een zeker event plaatsgevonden heeft. Ik vermoed dat deze bias niet dusdanig is, dat de resultaten flink zullen veranderen.

Belangrijk om te beseffen bij het interpreteren van deze data, is dat gemiddeld minder dan 15% van de patiŽnten over seks heeft gesproken met hun behandelend arts en dat daarvan een zeer groot deel te horen kreeg dat ze moeten minderen (of erger), zelfs zonder gegronde medische noodzaak. De rest van de patiŽnten weet dus niet wat ze moeten doen. En Šls de arts dus wat zegt, vinden ze dat mannen (de VS) of vrouwen (Spanje) het rustiger aan moet doen.

Een getrouwd persoon van 40 jaar heeft een gemiddeld seksueel actieve levensverwachting van 25 tot 30 jaar. In het kader van een hartinfarct is het vrijwel altijd mogelijk, mits de patiŽnt in staat is om normale fysieke inspanning te verrichten zonder al teveel moeite. Vanuit deze kennis bezien, is het dus noodzaak om in de spreekkamer het onderwerp seks vaker aan te snijden en ik zal dit ook vaker bespreken met patiŽnten.

Mijn persoonlijke ervaring met dit onderwerp, is dat het vooral mijn eigen schaamte en innerlijke drempel is om hierover te beginnen. Ik zie mijzelf dan als jonge snotneus van 26, die de patiŽnt van 30+ wel even zal vertellen hoe hij of zij het seksuele leven moet inrichten. Als een patiŽnt hier zelf over begint tegen mij, ben ik ook verrast, maar zal ik wel naar beste kunnen antwoorden en steun bieden. Mogelijk dat dit verandert als ik ouder word, of zal ik in het diepe moeten springen en het onderwerp vaker zelfstandig aansnijden.

Dit is uiteraard een visie vanuit de medische wereld, dus om de discussie te openen hoor ik bijvoorbeeld graag hoe een patiŽnt/leek het ervaart om dit soort dingen in de spreekkamer bespreekbaar te maken.

Als laatste hoor ik ook graag of dit een geschikte manier is van delen van dit soort wetenschappelijke literatuur. Verzand ik teveel in details? Is het te moeilijk? Makkelijk? Kort door de bocht? Barst maar los!

First blood

Door MoiZie op woensdag 21 januari 2015 17:41 - Reacties (9)
Categorie: Algemeen, Views: 3.758

Voor een eerste blogpost kan ik mij geen betere titel bedenken die zowel de tech als het medische aspect van dit blog combineert. Het verraadt ook meteen mijn leeftijdscategorie; dit epische spel is alweer heel wat jaartjes oud. Een ideale introductie dus voor het leespubliek. Frappant dat ik nu pas tijd lijk te vinden om daadwerkelijk een blog bij te gaan houden, laat staan door de keuze van de titel al aan te nemen dat er een vervolg gaat komen. Enfin, misschien een blijk van wat arrogantie mijnerzijds.

Eerst een wie-ben-ik: 26 jaar, arts, op dit moment PhD Candidate en daar over ongeveer een jaar mee klaar. Daarna hoop ik door te stromen richting een opleiding tot specialist. Met enig geluk ben ik op mijn 38ste klaar met leren. Verder ben ik natuurlijk nerd/geek/techie, anders hing ik hier uiteraard niet rond. Altijd met computers gerommeld, hard en software. Gebruiker van Unix en Windows, vroeger veel gamen, tegenwoordig is mijn interesse meer richting audiovisuele apparatuur. Ik maak graag foto's en geniet van een goede film. Een goede discussie ga ik nooit uit de weg en ik kan uitstekend advocaat van de duivel spelen, zodat discussies soms op het scherpst van de snede plaats (gaan) vinden. Verdorie, ben hier zowaar bezig met een soort sollicitatiegesprek! Door met het blog dan maar...

De invulling van dit blog bestaat wat mij betreft uit meerdere aspecten. Met enige regelmaat wil ik interessante artikelen bespreken die gepubliceerd worden in de vele medische journals op de wereld, met in het bijzonder op 'mijn' aandachtsgebied; de cardiologie. Vooral om te voorkomen dat ze niet door leken te begrijpen zijn en interessante research dus voorbehouden blijft aan de selecte paar mensen die al toegang hebben tot deze papers.

Daarnaast ga ik proberen om de medische problematiek die ik in de praktijk tegenkom, op een (enigzins roman) mooie manier te verwoorden, zodat bijvoorbeeld mooie discussies kunnen ontstaan over het huidige medische beleid, maar ook om (mijn) besluitvorming in de spreekkamer te bespreken. Ik merk dat voor veel leken vaak niet duidelijk wordt waarom een arts tot het een of ander besluit komt. Mijn bedoeling is niet om via dit medium patiŽnten te onderwijzen, maar juist vooral wel om zelfreflectie toe te passen, als ook de gedachtegang van de leek te horen. Houdt mij scherp en geeft meer inzicht in 'jullie' wereld.

Tevens komen natuurlijk ook humorvolle situaties aan bod, of situaties die ik 'gewoon even van me af moet schrijven'. Ook Tech situaties, zij het mijn htpc die weer eens bokt, of de (meestal waardeloze) IT dienstverlening in het ziekenhuis of elders, zal ik delen. Mocht er iemand een opmerking, vraag, probleem of anderszins commentaar hebben sta ik natuurlijk open voor alle suggesties. Ik ben benieuwd wat jullie van deze plannen vinden!